Lessen uit de crisis. 

31 juli 2017
Ruim twee derde van de Groningers en Drenten heeft de afgelopen acht crisisjaren bezuinigd op zijn uitgaven. We reden langer door met de auto, we kochten minder snel nieuwe meubels, we lieten de wasmachine nog maar een keertje repareren en we zaten minder vaak op een terrasje.

Dit leert een peiling van RegioNoordPanel in samenwerking met Enigma Research uit Groningen. Het onderzoek is verricht als uitgangspunt voor de serie ‘Lessen uit de crisis’ waarin Dagblad van het Noorden verscheidene consumentensectoren belicht aan de hand van interviews met ondernemers. Voor de binnenlandse economische groei is het van het grootste belang hoe de consument zich voelt. Het woord crisis laten we het liefst zo snel mogelijk weer achter ons. Dat is alleen maar negatieve emotie, slecht voor ons economisch vertrouwen.

Het gaat immers toch weer goed met BV Nederland? We geven volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek weer meer geld uit en de werkloosheid neemt in snel tempo af. Dat was sinds eind 2008 acht jaar lang heel anders. Zeven op de tien Groningers en Drenten hebben sindsdien noodgedwongen zuiniger geleefd, aldus marktonderzoeker Robert Oosterbaan van Enigma Research. Of zoals een lezer het stelt: ‘alle uitgaven werden nog eens bekeken op hun noodzaak’. Minder uitstapjes, minder abonnementen en indringender op koopjes jagen.

De mate waarin verschilt nogal. Het waren vooral de mensen tussen 40 en 59 jaar die het vaakst de hand extra op de knip hebben gehouden. Enerzijds uit noodzaak, bijvoorbeeld door baanverlies, of bij zzp’ers en freelancers door vermindering van het aantal opdrachten. Veel ouderen merkten dat hun pensioen niet welvaartsvast was. Een aantal ondervraagden gaf minder uit om te bufferen voor toekomstige tegenvallers. De politieke onrust werkte die preventieve maatregelen in de hand. Bijna de helft (45 procent) van de ondervraagden heeft volgens de peiling ‘grote uitgaven’ bewust uitgesteld.

Woninginrichters en autoverkopers hebben dit aan den lijve ondervonden, maar ook de keukenboeren, sanitairbedrijven en klussenbedrijven. De woningmarkt heeft jaren vast gezeten. Starterswoningen kwamen niet beschikbaar en mensen onder de 40 jaar moesten vaak noodgedwongen wachten met de aankoop van een woning. Verder is er het meest bezuinigd op ‘leuke dingen’, zoals een bezoek aan ‘theater, toneel, concert en bioscoop’ (47 procent), ‘restaurant en cafébezoek’ (54 procent) en/of ‘uitstapjes en vakanties’ (50 procent). Op meer noodzakelijke uitgaven zoals het onderhoud van de auto en ‘verzekeringen/financiële dienstverlening’ is in mindere mate bezuinigd.

Zijn we in Groningen en Drenthe inmiddels weer positief gestemd? Nou, niet echt. Maar één op de vijf Groningers en Drenten denkt dat de economie alweer even sterk is als voor 2009; 44 procent denkt dat dit niet het geval is. Mannen zijn positiever gestemd dan vrouwen (23 versus 15 procent). Het positivisme neemt toe naarmate het inkomen stijgt. De zorgelijke groep mensen wijst er onder meer op dat de inkomensstijging niet in de pas loopt met de stijgende kosten. Ze wijst op de stijgende zorgkosten, op toenemende verschillen tussen arm en rijk in ons land, op de inkomensonzekerheid door flexwerk en op het feit dat de vraag naar personeel niet aansluit op het aanbod. Ofwel een grote groep werkelozen dreigt ondanks het economisch herstel baanloos te blijven. En niet te vergeten: al die leegstaande winkels en verpauperde winkelstraten en de nog steeds drukbezochte voedselbanken.

Eveneens één op de vijf heeft er vertrouwen in dat de Nederlandse economie de komende vijf jaar niet weer in een crisis belandt; 37 procent zegt hierover onzeker te zijn. De twijfelaars wijzen op het gevaar van nieuwe bubbels, onder meer op de woningmarkt. Twee op de vijf (43 procent) houdt bij zijn uitgaven rekening met een eventuele volgende economische crisis. Ze sparen, zoals iemand het noemt, ‘voor een langere remweg’ ofwel ze willen minder snel gedupeerd raken door nieuwe tegenvallers. Een derde – vooral mensen onder de 40 jaar – doet dit niet. Het is ook die categorie Groningers en Drenten die op dit moment meer geld uitgeven dan tijdens de crisis. Ze gaan weer vaker naar het restaurant, maken vaker uitstapjes en boeken weer vaker vakanties dan tijdens de crisis. De verklaring is logisch. Deze groep heeft meer te besteden gekregen door promotie of door aan de slag te gaan na een studie.

Mensen tussen de 40 en 59 jaar blijven het vaakst zuinig aan doen, terwijl mensen van 60 jaar en ouder hun uitgavenpatroon onveranderd laten. Gewenning door de crisis en een groter bewustzijn van wat echt noodzakelijk is in het dagelijkse leven spelen daarbij ook een rol. Maar niet alleen getreurd. Het positivisme heeft er de afgelopen twee jaar wel toe geleid dat zeven op de tien Groningers en Drenten alweer grote uitgaven hebben gedaan, waarbij de aanschaf van een auto, een nieuwe inrichting en witgoedapparatuur (wasmachine/droger) veelvuldig worden genoemd.

Tijdens de crisis was menigmaal de roep te horen deze periode te benutten om de samenleving duurzamer te maken. Voor 56 procent speelt het begrip duurzaamheid inmiddels een rol bij de keuze voor een product, een dienst of een bedrijf. Vrouwen laten zich door dit begrip meer beïnvloeden dan mannen (60 tegen 52 procent). Hoger opgeleiden letten hier ook vaker op dan lager opgeleiden.

Bron: Dagblad van het Noorden
Gepubliceerd: 29-07-2017

Andere onderzoeksresultaten

Bent u regionaal betrokken en wilt u dat uw mening meetelt?

Word dan panellid van het RegioNoordPanel.

Geef uw mening over (nieuwe) producten van NDC mediagroep.

Als dank voor uw medewerking maakt u elk kwartaal kans op leuke prijzen!

Horen de redacties van LC, DVHN en FD ook uw stem?

Via het RegioNoordPanel geven noorderlingen hun mening over uiteenlopende onderwerpen.