Pictogrammen niet door iedereen begrepen

26 oktober 2021
Pictogrammen die ons moesten aansporen om anderhalve meter afstand te houden of een mondkapje te dragen, worden niet altijd door iedereen begrepen.

Tijdens de coronacrisis vroegen de steden Den Haag en het Belgische Gent zich af of de pictogrammen die ze hadden ontwikkeld om snel en duidelijk de nieuwe maatregelen te communiceren, wel duidelijk waren voor elke burger. Ze dienden hun vraag in bij de Taalunie waarna de Universiteit van Utrecht onderzoek deed. Uit deze studie blijkt dat communiceren met iconen niet zo eenvoudig is als het lijkt. Vooral mensen met een andere taalachtergrond of een lager opleidingsniveau bleken de iconen niet altijd correct te interpreteren.

De onderzoekers verzamelden ongeveer driehonderd iconen over corona en over algemene burgerzaken (afval, honden, levensgebeurtenissen). Deze iconen kregen ze na een oproep toegestuurd door gemeentes in Nederland en Nederland. ,,We zagen een enorme variatie in iconen”, zegt taalwetenschapper Charlotte van Hooijdonk. ,,Ontwerpers gaven aan dat zij zich aan de huisstijl van de gemeente moeten houden. Dus als de huisstijl veel groen bevat, dan moest die kleur terugkomen in de iconen. Zo willen gemeentes uniformiteit uitstralen en een wildgroei aan iconen voorkomen, maar dit brengt wel interpretatieproblemen met zich mee”, stelt Van Hooijdonk. ,,Vooral instruerende en verbiedende iconen bleken complex voor mensen om te interpreteren.”

De onderzoekers hebben uiteindelijk twaalf iconen voorgelegd aan 116 Vlaamse en Nederlandse respondenten. Er werd onderscheid gemaakt tussen mensen die Nederlands al dan niet als moedertaal hebben en hun opleidingsniveau. ,,Omdat iconen bedoeld zijn om inclusief te communiceren zou iedereen deze iconen moeten kunnen begrijpen”, zegt Van Hooijdonk. Toch bleek er wel degelijk verschil in begrip te zijn. Gemiddeld genomen gaven participanten met Nederlands als moedertaal vaker de correcte betekenis (62 procent) dan participanten met een andere taalachtergrond (56 procent). Hoger opgeleiden kenden vaker een correcte betekenis toe aan iconen (63 procent) dan lager opgeleiden (54 procent).

Met name kleurgebruik en afwijkende details bleken voor ruis te zorgen. ,,Vooral mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal gaan af op kleurgebruik”, legt Van Hooijdonk uit. ,,Groen associeer je met goed en rood associeer je met fout.” Een pictogram van een hoestend mannetje in een groen huis werd geïnterpreteerd als ‘in dit huis mag je hoesten’ terwijl het betekende ‘blijf thuis bij klachten’. Van een icoon met vier poppetjes, waarbij er één afwijkt, en een verbodsteken, dachten mensen dat het betekende ‘niet zonder shirt lopen’ terwijl het icoon ‘drukte vermijden’ moest uitdrukken. Begrijpelijkheid van pictogrammen wordt volgens de onderzoekers nauwelijks getest bij verschillende doelgroepen. Volgens hen kan een landelijke database voor iconen uitkomst bieden. Ook ontwerpers bleken daar positief over, mits ze de standaardiconen in lichte vorm kunnen aanpassen aan de gemeentelijke huisstijl.

Bron: Friesch Dagblad
Gepubliceerd: 13-10-2021

Bent u regionaal betrokken en wilt u dat uw mening meetelt?

Word dan panellid van het RegioNoordPanel.

Geef uw mening over (nieuwe) producten van Mediahuis Noord.

Als dank voor uw medewerking maakt u elk kwartaal kans op leuke prijzen!

Horen de redacties van LC, DVHN en FD ook uw stem?

Via het RegioNoordPanel geven noorderlingen hun mening over uiteenlopende onderwerpen.